Diagnostyka stwardnienia rozsianego

Mimo znacznego postępu technik diagnostycznych w ostatnich latach, nadal podstawową metodą diagnostyki SM jest dokładne przeprowadzenie przez lekarza wywiadów chorobowych oraz badanie przedmiotowe pacjenta. Najczęściej SM w początkowych fazach przebiega pod postacią rzutów i remisji. Każdy rzut może powodować odmienne objawy. Dzieje się tak głównie z tego powodu, że w kolejnych rzutach SM uszkodzenie może dotyczyć innych struktur ośrodkowego układu nerwowego (uszkodzenia w postaci zmian demielinizacyjnych, wyglądających jak stwardnienia tkanki nerwowej, występują w sposób rozsiany w ośrodkowym układzie nerwowym - stąd zresztą nazwa schorzenia - stwardnienie rozsiane).

W latach minionych, przed wprowadzeniem nowych metod diagnostycznych, rozpoznanie SM w niektórych wypadkach zajmowało dość dużo czasu (czasem nawet do kilku lat), szczególnie u osób z rzadkim lub nietypowymi rzutami choroby.

Obecnie dzięki wprowadzeniu nowych metod diagnostycznych - zyskaliśmy narzędzia do szybszego i wiarygodnego stawiania rozpoznań. Ma to duże znaczenie z dwóch powodów:

- po pierwsze, pozwala na szybsze podjęcie właściwego leczenia

- po drugie, pozwala na wykluczenie SM u osób z objawami przypominającymi SM, które to osoby chorują na inne schorzenia układu nerwowego.

Obecnie stosowane są trzy grupy badań ułatwiających wczesne rozpoznanie SM:

1) badania neuroobrazowe - najistotniejszym z nich jest Tomografia Rezonansu Magnetycznego (tzw. Rezonans Magnetyczny, lub ang. Magnetic Resonance Imaging, MRI)

2) badania immunologiczne płynu mózgowo-rdzeniowego

3) badania elektrofizjologiczne

Rezonans Magnetyczny (MRI) - jest metodą nieinwazyjną pozwalającą na wczesne rozpoznanie zmian demielinizacyjnych w obrębie mózgu czy rdzenia kręgowego. Czułość tej metody jest wysoka i pozwala na postawienie rozpoznania SM u 90 - 97% badanych osób.

W diagnostyce SM zaleca się obecnie stosowanie się dość złożonych kryteriów radiologicznych opublikowanych w roku 2001 przez McDonald'a i współpracowników w czasopiśmie Annals of Neurology [1]. Metoda ta może być mniej przydatna u pacjentów po 50 roku życia, którzy oprócz ognisk demielnizacyjnych mają zmiany niedokrwienne mózgu lub w niektórych przypadkach zakażeń w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

Badania immunologiczne płynu mózgowo-rdzeniowego wykazują także dużą czułość diagnostyczną. W płynie mózgowo-rdzeniowym oznaczamy z reguły obecność prążków oligoklonalnych, które występują u 90 - 95% chorych na SM. Przydatne jest także określenie stężenie immunoglobuliny G (IgG) oraz tzw. indeksu IgG - parametry te, a szczególnie index IgG, także wykazują dużą czułość diagnostyczną jako, że podwyższony indeks IgG stwierdza się u około 90% chorych na SM. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pozwala także wykluczyć inne np. infekcyjne przyczyny występowania objawów neurologicznych.

Badania elektrofizjologiczne stosowane w diagnostyce SM to najczęściej badanie wzrokowych potencjałów wywołanych (WPW), które to badanie pozwala stwierdzić zaburzenia przewodzenia bodźców w drogach wzrokowych pomiędzy siatkówką oka a korą wzrokową płatów potylicznych mózgu. W SM nieprawidłowe WPW stwierdza się u wszystkich chorych, którzy przebyli pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, ale także u aż 70 - 85% pacjentów, którzy nie przebyli pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego.

Rzadziej w diagnostyce SM wykorzystuje się inne badania elektrofizjologiczne jak słuchowe potencjały wywołane (nieprawidłowe u 67% chorych na SM) czy somatosensoryczne potencjały wywołane (nieprawidłowe u 77% chorych na SM) [2].

Należy zaznaczyć, że w pierwszych fazach choroby, szczególnie po pierwszym rzucie choroby, żadne z badań nie daje 100% pewność diagnostycznej, dlatego konieczne jest wykonanie co najmniej 2 lub 3 z wyżej wymienionych badań. W rzadkich, trudnych diagnostycznie przypadkach, może być konieczne powtórzenie wyżej wymienionych badań po pewnym czasie np. po pół roku. Z wymienionych badań dodatkowych najczęściej stosuje się badanie MRI oraz badania immunologiczne płynu mózgowo-rdzeniowego, gdyż cechują się one największą przydatnością diagnostyczną.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *